بررسی نقش آموزش علوم اجتماعی در تقویت مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان و ارائه راهکارهای آموزشی
کد مقاله : 1296-NCSSE7-FULL (R2)
نویسندگان
علی رضا افشاری *1، یاور عیوضی2
1دانشگاه فرهنگیان
2استاد یار مرکز پژوهشی مبنا
چکیده مقاله
مهارت‌های زندگی در رشد دانش‌آموزان و آمادگی آنان برای حضور مسئولانه در جامعه نقش دارند. مطالعات اجتماعی و جامعه‌شناسی با پرداختن به فرهنگ، شهروندی، روابط انسانی و مسائل اجتماعی، ظرفیت تقویت این مهارت‌ها را دارند؛ اما وجود مفاهیم مرتبط در کتاب درسی لزوماً به یادگیری نمی‌انجامد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ظرفیت‌های این دو درس، شناسایی موانع و ارائه راهکارهای آموزشی انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ مروری با رویکرد روایتی ـ تحلیلی است. از میان ۴۲ رکورد باقی‌مانده پس از حذف موارد تکراری و غربالگری عنوان و چکیده، ۲۷ منبع شامل ۲۰ پژوهش (۹ داخلی و ۱۱ خارجی) و ۷ منبع نظری و رسمی انتخاب شدند. داده‌ها با تحلیل محتوای کیفی در چهار محور ظرفیت‌های محتوایی، راهبردهای آموزشی، تجربه‌های واقعی و زمینه فرهنگی و موانع آموزش مهارت‌محور بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد مطالعات اجتماعی از طریق موضوعاتی مانند شهروندی و مشارکت اجتماعی و جامعه‌شناسی از طریق تحلیل نهادها و هنجارها می‌توانند به تقویت مهارت‌های زندگی کمک کنند. بااین‌حال، شواهد دو درس متوازن نیست و در منابع بررسی‌شده، پژوهش داخلی مستقیمی درباره تدریس جامعه‌شناسی مدرسه‌ای یافت نشد؛ بنابراین، یافته‌های خارجی شواهد مکمل‌اند و نباید مستقیماً به بافت ایران تعمیم داده شوند. بر پایه یافته‌ها، تدریس فعال، پروژه‌های اجتماعی، یادگیری مسئله‌محور، پیوند محتوا با زندگی واقعی، گفت‌وگو و فعالیت میدانی، توانمندسازی معلمان، ارزشیابی مهارت‌محور و همکاری مدرسه، خانواده و جامعه پیشنهاد می‌شوند. اجرای این راهکارها باید با برنامه درسی ملی و زمینه فرهنگی ـ اجتماعی ایران متناسب شود و اثربخشی آن‌ها ارزیابی گردد.
کلیدواژه ها
آموزش علوم اجتماعی، مطالعات اجتماعی، جامعه شناسی، مهارت های زندگی، دانش آموزان
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر