راهبردهای آموزش مفاهیم انتزاعی در علوم اجتماعی با تأکید بر دانشِ آموزش محتوا
کد مقاله : 1275-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
محمدرضا مجرب *
دبیر
چکیده مقاله
چکیده
مفاهیم انتزاعی مانند قدرت، عدالت، دموکراسی و نابرابری از عناصر اساسی فهم و تحلیل پدیدههای اجتماعیاند؛ بااینحال، آموزش آنها غالباً با چالش گذار از حفظ تعاریف به درک ویژگیها، تمایزها و حدود کاربرد مفاهیم مواجه است. هدف پژوهش حاضر، تبیین ابعاد دانش آموزش محتوا در آموزش مفاهیم انتزاعی علوم اجتماعی و بررسی دلالتهای آن برای طراحی تجربههای یادگیری معطوف به فهم مفهومی است. این پژوهش با رویکرد نظری ـ مفهومی و از طریق تحلیل و ترکیب مفهومی ادبیات مرتبط با دانش آموزش محتوا، فهم مفهومی، دانش پیشین یادگیرندگان و آموزش مطالعات اجتماعی انجام شده است. تحلیل منابع نظری مبنایی برای صورتبندی چارچوبی پیشنهادی در پنج بُعد فراهم کرده است: شناخت ماهیت و ساختار مفهوم؛ شناخت یادگیرندگان و برداشتهای اولیه آنان؛ دانش بازنمایی و توضیح محتوا؛ طراحی فرایند شکلگیری و تعمیق فهم مفهومی؛ و ارزشیابی فهم مفهومی. این ابعاد مستقل و خطی نیستند، بلکه در تعامل با یکدیگر تصمیمهای آموزشی معلم را از تحلیل مفهوم و پیشبینی دشواریهای یادگیری تا انتخاب بازنماییها، سازماندهی فعالیتها و گردآوری شواهد فهم هدایت میکنند. نتیجه تحلیل نشان میدهد که حرکت از حفظ تعریف به فهم اجتماعی مستلزم پیوند میان شناخت محتوایی معلم، شناخت یادگیرنده، بازنمایی هدفمند، فعالیتهای مفهوممحور و ارزشیابی مستمر است. چارچوب ارائهشده پیشنهادی و نظری است و جامعیت آن از طریق مرور دامنهای مستند و کارآمدی آن از طریق پژوهشهای تجربی آینده باید بررسی شود.
کلیدواژه ها
کلیدواژه‌ها: دانشِ آموزش محتوا؛ مفاهیم انتزاعی؛ فهم مفهومی؛ آموزش علوم اجتماعی؛ دانش پیشین؛ طراحی تجربه‌های یادگیری. Keywords: Pedagogical Content Knowledge (PCK); Abstract Concepts; Conceptual Understanding; Social Studies Education; Prior Knowledge; Learning Experience Design.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر