بازآفرینی هویت ملی در نسل آلفا: الگوی تدریس فعال در مواجهه با تهاجم فرهنگی
کد مقاله : 1271-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
ریحانه دهقانی فیروزآبادی *، فاطمه فلاح
دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
نسل آلفا با زیست‌بوم دیجیتال و سبک‌های یادگیری متمایز، نظام آموزشی را در انتقال ارزش‌های هویتی با چالشی بی‌سابقه مواجه ساخته است. پژوهش حاضر با هدف پر کردن شکاف روش‌های سنتی و نیازهای این نسل و ارائه الگویی عملیاتی برای تقویت هویت ملی در برابر تهاجم فرهنگی انجام شده است.
این مطالعه با رویکرد کیفی مبتنی بر تحلیل مفهومی و استنتاج نظری، مؤلفه‌های هویت ملی و ویژگی‌های نسل آلفا را از متون نظری و اسناد بالادستی استخراج و با تحلیل محتوای دو درس از کتاب‌های «مطالعات اجتماعی» و «هدیه‌های آسمان» پایه ششم، ظرفیت‌های آن‌ها را برای پیوند با این مؤلفه‌ها شناسایی کرده است. بر اساس تطابق میان سه
عنصر «ویژگی‌های نسل آلفا»، «مؤلفه‌های هویت ملی» و «روش‌های فعال تدریس»، دو طرح درس با روش‌های ایفای نقش و ساختارگرا طراحی شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد روش ایفای نقش با حضور فعال در بستر تاریخی، درک علّی و همدلی را برمی‌انگیزد و مفاهیم انتزاعی را به تجربه‌ای زیسته تبدیل می‌کند. روش ساختارگرا نیز با کاوشگری، دانش‌آموز را به کشف ایثار و مقاومت و پیوند آن با
هویت ملی می‌رساند. این روش‌ها با ویژگی‌های نسل آلفا (تعامل‌محوری، خلاقیت و یادگیری چندرسانه‌ای) هماهنگ‌اند و با تبدیل دانش‌آموز از مخاطبی منفعل به یادگیرنده‌ای فعال، هویت ملی را از مفهومی ذهنی به تجربه‌ای عینی ارتقا می‌دهند. نتیجه‌گیری نشان می‌دهد روش‌های فعال تدریس، نه‌تنها ابزاری آموزشی، بلکه راهبردی بنیادین برای بازآفرینی هویت و مصون‌سازی در برابر شبیخون فرهنگی است و چارچوبی عملی برای معلمان و برنامه‌ریزان درسی در طراحی فعالیت‌های هویت‌محور ارائه می‌دهد.
کلیدواژه ها
روش تدریس، نسل آلفا، هدیه‌های آسمان، مطالعات اجتماعی، هویت ملی، تهاجم فرهنگی.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط