از تولید محتوا تا قضاوت تربیتی: بازاندیشی در نقش معلم علوم اجتماعی در عصر هوش مصنوعی مولد
کد مقاله : 1256-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
امیرحسین توانگر *1، علی شیروانی شیری2
1دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665تهران، ایران.
2گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665تهران، ایران.
چکیده مقاله
هوش مصنوعی مولد با توانایی تولید محتوای متنی و چندرسانه‌ای، جایگاه سنتی معلم به‌عنوان تولیدکننده و انتقال‌دهنده دانش را با چالش جدی مواجه ساخته است. این تحول در آموزش علوم اجتماعی اهمیت بیشتری دارد، زیرا یادگیری در این حوزه مستلزم تحلیل دیدگاه‌های متفاوت و شکل‌گیری قضاوت مستقل است. هدف این پژوهش، بازاندیشی در نقش معلم علوم اجتماعی در عصر هوش مصنوعی مولد و تبیین گذار از تولید محتوا به ارزیابی انتقادی و قضاوت تربیتی است. پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد مرور دامنه‌ای بر اساس الگوی آرکسی و اومالی (۲۰۰۵) انجام شد. منابع مرتبط در بازه ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۶ استخراج و با روش ترکیب روایی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد هوش مصنوعی مولد در تولید محتوای آموزشی توانمند است، اما فاقد ظرفیت ارزیابی اعتبار اطلاعات، تشخیص سوگیری‌ها، تناسب تربیتی و هدایت فرایند سوژه‌شدگی دانش‌آموز است. بر اساس نظریه گرت بیستا، نقش معلم باید از صلاحیت‌بخشی و اجتماعی‌سازی صرف به تسهیل سوژه‌شدگی و اعمال قضاوت تربیتی ارتقا یابد. نظریه‌های عمل تأملی شون و پداگوژی انتقادی فریره نیز بر ضرورت تأمل حرفه‌ای و پرورش آگاهی انتقادی تأکید دارند. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که معلم علوم اجتماعی باید به‌عنوان ارزیاب انتقادی محتوا، مفسر مسائل اجتماعی و نگهبان فضای سوژه‌شدگی بازتعریف شود. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های تربیت معلم و دوره‌های ضمن‌خدمت بر پرورش مهارت‌های قضاوت تربیتی متمرکز شوند و محتوای هوش مصنوعی به‌عنوان ماده خام برای گفت‌وگوی انتقادی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی مولد، قضاوت تربیتی، سوژه‌شدگی، نقش معلم، علوم اجتماعی، گرت بیستا.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر