طراحی و آزمون مداخله‌ی ترکیبی فراشناختی-رفتاری در کارورزی
کد مقاله : 1241-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
فریبا همتی *1، نصرت مرادی هوسین2، فاطمه رمضانی سربندی3
1گروه آموزشی جغرافیا - دانشگاه فرهنگیان - تهران - ایران
2دانش آموخته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان.
3اداره آموزش و پرورش بردسیر، استان کرمان، ایران.
چکیده مقاله
این مطالعه موردی با هدف طراحی و آزمون یک مداخله ترکیبی فراشناختی-رفتاری برای بهبود تمرکز تحصیلی در یک دانش‌آموز پایه دهم رشته علوم انسانی انجام شد. شرکت‌کننده، دختری ۱۶ ساله با سابقه افت محسوس تمرکز و عملکرد تحصیلی بود که مشکلاتی مانند حواس‌پرتی شدید، وابستگی به فضای مجازی و اختلال خواب را گزارش می‌کرد. مداخله طی 8 جلسه فردی اجرا شد و دو راهبرد فراشناختی اصلی را شامل می‌شد:1) خلاصه‌برداری فعال با استفاده از نقشه‌های مفهومی برای سازماندهی اطلاعات. 2) ثبت سیستماتیک عوامل حواس‌پرتی (درونی/بیرونی) و به‌تأخیر انداختن رسیدگی به آن‌ها. این راهبردها با ابزارهای حمایتی مانند دفتر برنامه‌ریزی ساختاریافته، نرم‌افزار مدیریت زمان (Forest با تکنیک پومودورو)، تنظیم الگوی خواب (۲۳ شب تا ۷ صبح) و کارگاه‌های آموزشی تکمیل شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهده مستقیم، اسناد (دفاتر ثبت، نمرات) و چک‌لیست رفتاری کانرز گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی و آمار توصیفی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان‌دهنده بهبود چشمگیر در شاخص‌های تمرکز و عملکرد بود: زمان مطالعه متمرکز به ۵۲ دقیقه افزایش یافت، استفاده از تلفن همراه به ۱.۷ ساعت در روز کاهش یافت، و الگوی خواب منظم شد. همچنین، افزایش خودآگاهی نسبت به عوامل حواس‌پرتی، بهبود سازماندهی شناختی و تقویت مهارت‌های خودتنظیمی توجه مشاهده شد. نتایج نشان داد معلم کارآموز قادر است با به‌کارگیری این راهبردها در تعاملات آموزشی، نقش تسهیل‌گر را ایفا کند. این پژوهش دلالت‌های روشنی برای گنجاندن مهارت‌های مداخله‌گری شناختی-رفتاری در برنامه‌ی درسی کارورزی دانشگاه فرهنگیان دارد.
کلیدواژه ها
مداخله ترکیبی فراشناختی-رفتاری، تمرکز تحصیلی، خودتنظیمی، اقدام‌پژوهی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر