حمایت اجتماعی در قرآن و روایات و تقویت فرهنگ شهروندی
کد مقاله : 1240-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
امین ذوالفقاری فر *1، علی ایار2
1عضو هیئت علمی گروه آموزشی معارف دانشگاه فرهنگیان ایلام
2عضو هیئت علمی گروه آموزشی معلوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان ایلام
چکیده مقاله
پژوهش حاضر به بررسی نسبت حمایت اجتماعی مستخرج از قرآن کریم و روایات معصومین(ع) با تقویت فرهنگ شهروندی می‌پردازد. با بهره‌گیری از رویکرد کیفی و تحلیل محتوای تماتیک، مقولات حمایت اجتماعی در سه بُعد عاطفی، مالی ‌ـ‌ ابزاری و اطلاعاتی ‌ـ ‌دانشی، بازخوانی و با هفت بُعد شهروندی؛ اعتمادورزی، مشارکت مدنی، مسئولیت‌پذیری، منفعت‌عمومی، مدارای اجتماعی، نوع‌دوستی و قانون‌گرایی تطبیق داده شد. رهیافت پژوهش نشان‌گر آن است که انفاق، قرض‌الحسنه و آسان‌گیری در معاملات و در باز‌پس‌گیری بدهی، می‌تواند با کاهش محرومیت، تقویت نوع‌دوستی و گسترش منفعت عمومی پیوند یابد؛ تعاون، صله‌رحم، عفو، مدارا، رازداری و اصلاح ذات‌البین زمینه اعتمادورزی، همبستگی و پذیرش متقابل را فراهم می‌کند؛ و مشورت، تذکر، امر به معروف و نهی از منکر و سنجش آگاهانه‌ی اخبار با مشارکت مسئولانه و رعایت هنجارهای مشترک ارتباط دارد. بر این اساس، حمایت اجتماعی هنگامی به تقویت فرهنگ شهروندی می‌انجامد که داوطلبانه، متناسب با نیاز، حافظ کرامت و حقوق افراد و ناظر به خیر عمومی باشد. این یافته‌ها بیانگر ظرفیت پیشگیرانه حمایت دینی در برابر محرومیت، طرد اجتماعی، گسست پیوندها و تضعیف هنجارهای جمعی است؛ با این ملاحظه که جدول بازکدگذاری شده، صورت‌بندی تحلیلیِ پیوندهاست و نه ادعای رابطه علّیِ آزموده‌شده.
کلیدواژه ها
فرهنگ شهروندی، حمایت اجتماعی، تحلیل تماتیک، اعتمادورزی، مشارکت‌جمعی، پیشگیری اجتماعی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر