بازاندیشی در دانش آموزش محتوای علوم اجتماعی؛ با تأکید بر تاب‌آوری مدرسه‌محور و استمرار یادگیری در شرایط بحرانی
کد مقاله : 1234-NCSSE7-FULL
نویسندگان
بهنام لطفی خاچکی *
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان استان البرز
چکیده مقاله
نظام آموزش و پرورش بعد از وقوع جنگ نظامی با بحران مهمی روبرو شده و برخی از کارکردهای آن دچار اختلال شده است. در شرایط فعلی که سایه بحران همچنان بر نظام آموزش و پرورش کشور سایه افکنده است، تأمل و بازاندیشی پیرامون خلق مدلی ‌اجرایی‌ در مدارس، علاوه بر کمک به ایجاد «مدرسه ‌تاب‌آور»، مسیر ‌استمرار‌ یادگیری در ‌وضعیت‌های ‌بحرانی را فراهم می‌سازد.‌ این پژوهش با روش اسنادی و مرور انتقادی پژوهش‌های موجود به دنبال واکاوی مفهوم مدرسه تاب‌آور در شرایط بحرانی و ارائه مدل استمرار آموزش علوم اجتماعی در شرایط بحرانی است. یافته‌های تحقیق با مرور مدل‌های تاب‌آوری مدرسه‌محور در عرصه بین‌الملل، گونه‌شناسی چهارگانه‌ای از وضعیت فعلی پژوهش‌های مرتبط ارائه داده است. نتایج نشان می‌دهد شکاف موجود شامل ضرورت توجه به ویژگی‌های جنگ به‌عنوان زمینه‌ای خاص برای تاب‌آوری آموزشی، لزوم توجه به پیامدهای تاب‌آوری مدرسه‌محور برای یادگیری، پیوند میان تاب‌آوری مدرسه و دانش آموزش محتوای علوم اجتماعی و نگاه ویژه به نابرابری فرصت‌های یادگیری و ویژگی‌های زمینه‌ای نظام آموزشی است. همچنین چارچوب یکپارچه تاب‌آوری آموزشی مبتنی بر دانش آموزش محتوای علوم اجتماعی در سه سطح خرد، میانی و کلان ارائه شد. مدل مذکور همچنین چهار محور «انتخاب و اولویت‌بندی محتوا و اهداف یادگیری»، «بازنمایی محتوا و ارتباط دادن مفاهیم با تجربه‌های دانش‌آموزان»، «انتخاب راهبردهای تدریس و مدیریت گفت‌وگو درباره موضوعات حساس»، «ارزشیابی انعطاف‌پذیر و توجه به عدالت در فرصت‌های یادگیری» را مورد توجه قرار داده است. در پایان پیشنهادهایی هم از منظر پژوهشی و هم از منظر سیاستی برای تحقق مدارس تاب‌آور ارائه شده است.
کلیدواژه ها
تاب‌آوری مدرسه‌محور، دانش آموزش محتوا، علوم اجتماعی، یادگیری، شرایط بحرانی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر