درس‌پژوهی در گذار از آموزش حضوری به مجازی: فرآیند بازطراحی مشارکتی طرح درس
کد مقاله : 1228-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
ولی بهرامی *1، فاطمه عرفانی نجف آبادی2، حانیه مزرعه فراهانی3، خدیجه افسری اقدم4
1آموزش علوم اجتماعی,دانشگاه فرهنگیان ، تهران، ایران
2فارغ التحصیل آموزش علوم اجتماعی
3دانشجوی کارشناسی آموزش علوم اجتماعی
4آموزش علوم اجتماعی
چکیده مقاله
درس‌پژوهی رویکردی مشارکتی برای بهبود کیفیت تدریس و رشد حرفه‌ای معلمان است که از طریق طراحی مشترک، مشاهده کلاس، بازاندیشی انتقادی و اصلاح طرح درس تحقق می‌یابد. پژوهش حاضر با هدف بررسی فرایند درس‌پژوهی در گذار از آموزش حضوری به مجازی و تحلیل چگونگی بازطراحی مشارکتی طرح درس «زندگی با طعم تردید» انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و بهره‌گیری از روش‌شناسی درس‌پژوهی در دو چرخه اجرا شد. مشارکت‌کنندگان شامل چهار معلم و ۱۲ دانش‌آموز بودند که به شیوه هدفمند انتخاب شدند. در چرخه نخست، طرح درس به‌صورت مشارکتی طراحی و در محیط حضوری اجرا شد. سپس، بر اساس مشاهدات کلاسی و گفت‌وگوهای گروهی، نقاط قوت و کاستی‌های تدریس شناسایی و طرح درس برای اجرای دوم در محیط مجازی بازنگری شد. یافته‌ها در سه حوزه مهارت‌های تدریس و مدیریت کلاس، برنامه‌ریزی و اجرای درس، و ارزشیابی و بازخورد سازمان‌دهی شدند. نتایج نشان داد که بازنگری طرح درس به اصلاح نحوه آغاز درس، طراحی فعالیت‌های تعاملی ، توزیع فرصت‌های مشارکت و ارائه بازخورد به‌موقع انجامید. در اجرای دوم، توضیحات معلم روشن‌تر و مشارکت دانش‌آموزان بیشتر، بهبود پاسخ‌های گروهی و ارتباط بیشتر پاسخ‌ها با مفاهیم درس مشاهده شد. بااین‌حال، قطعی اینترنت و محدودیت زمانی همچنان از چالش‌های آموزش مجازی بودند. با توجه به تغییر بستر آموزش از حضوری به مجازی، تفاوت‌های مشاهده‌شده را نمی‌توان صرفاً به اصلاحات طرح درس نسبت داد. لذا اثربخشی بازطراحی آموزشی، صرفاً به انتقال فعالیت‌ها به بستر جدید وابسته نیست، بلکه مستلزم بازنگری در منطق طراحی درس، تناسب فعالیت‌ها با امکانات محیط و پیش‌بینی محدودیت‌های اجرایی است.
کلیدواژه ها
درس‌پژوهی، بازطراحی مشارکتی، آموزش مجازی، رشد حرفه‌ای معلمان، مشارکت دانش‌آموزان
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر