نقش آموزش علوم اجتماعی در ارتقای فرهنگ شهروندی دانش‌آموزان: یک مرور تحلیلی با رویکرد جامعه‌شناختی
کد مقاله : 1219-NCSSE7-FULL (R2)
نویسندگان
عیسی خواجونداحمدی *
عضو هیئت علمی سازمان پژوهش وبرنامه ریزی آموزشی
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، تبیین جامعه‌شناختی نقش آموزش علوم اجتماعی در ارتقای فرهنگ شهروندی دانش‌آموزان و تحلیل ابعاد و زمینه‌های مؤثر بر این نقش است. اهمیت موضوع از آن‌روست که فرهنگ شهروندی، افزون بر آگاهی از حقوق و تکالیف، مستلزم تقویت مسئولیت‌پذیری، قانون‌مداری، احترام به تفاوت‌ها و مشارکت در زندگی اجتماعی است. پژوهش با رویکرد کیفی و به روش مرور تحلیلی مطالعات داخلی و خارجی انجام شده است. در این راستا، مطالعات مرتبط با آموزش علوم اجتماعی و شهروندی، برنامه درسی، شیوه‌های تدریس، مشارکت دانش‌آموزان و زمینه‌های خانوادگی و اجتماعی بررسی و یافته‌های آن‌ها به‌صورت تحلیلی ترکیب شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد نقش آموزش علوم اجتماعی در ارتقای فرهنگ شهروندی به انتقال دانش و اطلاعات محدود نیست، بلکه در تعامل میان محتوای برنامه درسی، روش‌های تدریس مشارکتی، فرصت‌های تجربه عملی مسئولیت و مشارکت، فضای اجتماعی مدرسه و زمینه‌های خانوادگی و اجتماعی شکل می‌گیرد. همچنین، پیوند مفاهیم شهروندی با مسائل واقعی اجتماعی و زیست‌محیطی، توجه به تنوع اجتماعی و مسائل شهروندی در فضای مجازی و تقویت هم‌زمان ابعاد شناختی، نگرشی، مهارتی و رفتاری اهمیت دارد بر این اساس، بازنگری در محتوای کتاب‌های علوم اجتماعی و بهره‌گیری معلمان از روش‌های مشارکتی و فعالیت‌های مبتنی بر مسائل واقعی زندگی، می‌تواند زمینه تقویت عملی حقوق، مسئولیت‌ها و مشارکت شهروندی دانش‌آموزان را فراهم سازد.
کلیدواژه ها
آموزش علوم اجتماعی، فرهنگ شهروندی، دانش‌آموزان، آموزش شهروندی، رویکرد جامعه‌شناختی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی