مطالعه کیفی مواجهه دانش‌آموزان و معلمان با هوش مصنوعی در آموزش علوم اجتماعی
کد مقاله : 1213-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
داود قاسم زاده *
گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
ورود و بسط شتابان ابزارهای هوش مصنوعی به حوزه های مرتبط با آموزش و یادگیری، مناسبات سنتی یاددهی-یادگیری را تغییر داده است. در این میان، آموزش علوم اجتماعی هم تحت تاثیر این ابزارها با بازتعریف جدیدی از مفاهیم علوم اجتماعی مواجه هست. پژوهش حاضر با هدف واکاوی کیفی تجارب زیسته معلمان و دانش آموزان از مواجهه با هوش مصنوعی در فرآیند یاددهی و یادگیری مفاهیم و مسایل علوم اجتماعی انجام می شود. این پژوهش با استفاده از رویکرد کیفی و شیوه پدیدارشناسی تفسیری صورت می گیرد. مشارکت کنندگان شامل 10 نفر از معلمان علوم اجتماعی و 10 نفر از دانش آموزان دوره دوم متوسطه هستند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده اند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که مواجهه با هوش مصنوعی در سه بعد اصلی صورت می‌پذیرد: نخست، فرصت‌های بازاندیشانه در فهم مفاهیم انتزاعی علوم اجتماعی، شخصی‌سازی سناریوهای حل مسئله و واسطه‌گری در دستیابی به خوانش‌های متنوع دوم، چالش‌ها و تهدیدهای معرفت‌شناختی شامل کاهش تفکر انتقادی به داده‌های مبتنی بر الگوریتم، فرسایش اصالت کاوشگری‌های اجتماعی،تضعیف تعامل گفت‌وگومحور و سوم، راهبردهای سازگاری که بیانگر ضروت ارتقای سواد انتقادی هوش مصنوعی و بازطراحی تکالیف به‌سوی پژوهشگری اصیل در میدان اجتماعی است. نتایج بیانگر آن است که هوش مصنوعی در مقام یک کنشگر آموزشی نیازمند هدایت معلم برای تعمیق آگاهی انتقادی دانش‌آموزان است.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، آموزش علوم اجتماعی، فرصت های بازاندیشانه، چالش‌های معرفتی.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط