| ساحتهای ششگانه تربیتی در آموزش علوم اجتماعی: دلالتها برای برنامه درسی تربیت معلم |
| کد مقاله : 1207-NCSSE7-FULL (R1) |
| نویسندگان |
|
فرید حجتی * عضو هیئت علمی و استادیار گروه الهیات معارف و تربیت اسلامی دانشگاه فرهنگیان استان لرستان |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تحلیل دلالتهای ساحتهای ششگانه تربیتی برای آموزش علوم اجتماعی و استخراج دلالتهای عملی آن برای برنامه درسی تربیت معلم انجام شد. روش پژوهش تحلیلی–اسنادی بود و جامعه اسنادی آن را سند تحول بنیادین، مبانی نظری آن و پژوهشهای مرتبط با ساحتها و تربیت معلم علوم اجتماعی تشکیل داد. تحلیل در سه گام استخراج مؤلفههای مفهومی ساحتها، تحلیل دلالت هر ساحت برای آموزش علوم اجتماعی و استخراج دلالتهای برنامهدرسی انجام شد. یافتهها نشان داد هر شش ساحت دلالت متمایز و مکملی برای آموزش علوم اجتماعی دارند: ساحت اخلاقی بُعد ارزشی، ساحت اجتماعی–سیاسی بُعد مدنی، ساحت زیستی بُعد سلامت و محیط، ساحت هنری بُعد عاطفی–معنایی، ساحت اقتصادی بُعد مادی و ساحت علمی بُعد روششناختی–انتقادی فهم اجتماعی را فعال میکند. با این حال، مرور پیشینه نشان داد در محتوای کتابهای مطالعات اجتماعی ساحت اجتماعی–سیاسی غالب است و ساحتهای زیباییشناختی، زیستی و اقتصادی به حاشیه رانده شدهاند؛ در برنامههای تربیت معلم نیز ساحت علمی غالب است و سایر ساحتها کمترین توجه را دریافت میکنند. این عدم توازن نظاممند به تربیت تکساحتی و ناتوانی معلمان در ایفای نقش چندبعدی میانجامد. بر این اساس، بازطراحی برنامه درسی تربیت معلم علوم اجتماعی در چهار سطح ساختار، محتوا، روش و ارزشیابی پیشنهاد شد: حرکت از دروس مجزا به واحدهای تلفیقی میانرشتهای، گنجاندن صریح همه ساحتها در سرفصلها و طرح درسها، بهکارگیری رویکردهای فعال و بازتعریف نقش مدرس، و سنجش شایستگیهای چندساحتی بهجای دانش واقعیمحور. نتیجه آنکه تحقق تربیت چندساحتی در آموزش علوم اجتماعی مستلزم تربیت معلم تمامساحتی است |
| کلیدواژه ها |
| ساحتهای ششگانه تربیتی، آموزش علوم اجتماعی، تربیت معلم، برنامه درسی چندساحتی، سند تحول بنیادین |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |