تحول سلوک عرفانی از خلوت‌گزینی به مشارکت اجتماعی در اندیشه سعدی و مولوی: دلالت‌های تطبیقی برای آموزش شهروندی
کد مقاله : 1171-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
علی عزیزیان *1، علی فرزین2
1استادیار تاریخ ، گروه آموزش تاریخ ، دانشگاه فرهنگیان لرستان
2دانشجوی کارشناسی آموزش تاریخ دانشگاه فرهنگیان لرستان
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با روش تحلیلی-تفسیری و رویکرد تطبیقی، تحول سلوک عرفانی از خلوت‌گزینی به مشارکت اجتماعی در اندیشه سعدی و مولوی و دلالت‌های آن برای آموزش شهروندی را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد خلوت‌گزینی در سنت عرفانی اسلامی، مرحله‌ای گذرا و آستانه‌ای برای ورود به اجتماع است، نه هدف نهایی؛ چنان‌که غزالی عزلت را مشروط به اشتغال به «ذکر و فکر و علم و عمل» می‌داند. سعدی با تأکید بر «عدالت» و «حکمت اجتماعی» از ریاضت فردی به اصلاح جامعه می‌رسد . مولوی با تکیه بر «وحدت وجود» و «عشق» از فنا به شمول انسانیت می‌رسد و مرزهای دینی و قومی را درمی‌نوردد. تحلیل تطبیقی نشان می‌دهد که سعدی و مولوی هر دو از خلوت‌گزینی عبور کرده و به مشارکت اجتماعی رسیده‌اند، اما سعدی از «عدالت» و «حکمت» به «شهر» و مولوی از «عشق» و «شمول» به «جمع» می‌پیوندد. بر این اساس، آموزش شهروندی نیازمند تربیتی چندبعدی است که هم بُعد عقلانی-اخلاقی (سعدی) و هم بُعد عاطفی-وجودی (مولوی) را در بر بگیرد.
کلیدواژه ها
سلوک عرفانی، خلوت‌گزینی، مشارکت اجتماعی، سعدی، مولوی، آموزش شهروندی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر