ارزشیابی کیفی در مطالعات اجتماعی پایه ششم: رویکردی برای سنجش شایستگی‌های شهروندی
کد مقاله : 1165-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
سلمان آخش *1، سبحان سبحانی جو2، ضرغام فرامرزی نیا3
1استادیار، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان،تهران،ایران
3گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، ،تهران،ایران
چکیده مقاله
درس مطالعات اجتماعی پایه ششم به دلیل نقش کلیدی در شکل‌دهی هویت سیاسی و اجتماعی دانش‌آموزان، نیازمند نظام سنجشی پویاست. این پژوهش باهدف تبیین جایگاه ارزشیابی کیفی در سنجش شایستگی‌های شهروندی در مطالعات اجتماعی پایه ششم انجام‌شده است. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، کیفی و به روش توصیفی تحلیلی انجام‌گرفته است. جامعه هدف شامل اسناد بالادستی، برنامه‌های درسی مصوب و پژوهش‌های مرتبط با ارزشیابی توصیفی و شایستگی‌های شهروندی در دوره ابتدایی است. نمونه‌گیری به روش هدفمند انجام‌شده و تمرکز اصلی بر کتاب‌های درسی مطالعات اجتماعی پایه ششم به‌عنوان واحدهای تحلیل انتخاب‌شده است. ابزار گردآوری اطلاعات، فیش‌برداری و چک‌لیست تحلیل محتوا است درنهایت، داده‌های استخراج‌شده با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که ارزشیابی کیفی توصیفی، به‌ویژه در ترکیب با ابزارهای عملکردی، ظرفیت بالایی برای سنجش نگرش‌ها و مهارت‌های شهروندی دارد. ابزارهای پیشنهادی در این پژوهش شامل مشاهده‌گری منظم، پوشه کار و تکالیف عملکردی در موقعیت‌های شبیه‌سازی‌شده است که برخلاف روش‌های سنتی، شواهدی عمیق از رشد مهارت‌های مشارکت‌جویی، قانون‌مداری و حل مسئله ارائه می‌دهند. نتیجه‌گیری حاکی از آن است که برای گذار از سنجش دانشی به ارزشیابی به‌مثابه یادگیری، معلمان باید به‌جای اتکا به بازخوردهای کلی، از سنجش مبتنی بر شواهد رفتاری در موقعیت‌های واقعی کلاسی استفاده کنند.
کلیدواژه ها
ارزشیابی کیفی توصیفی، مطالعات اجتماعی، شایستگی‌های شهروندی، پایه ششم، سنجش عملکردی.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط