عدالت آموزشی به‌مثابه پدیده‌ی زیسته: تحلیل پدیدارشناختی روایت‌های کارورزی دانشجومعلمان
کد مقاله : 1164-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
مهران عزیزی محمود ابادی *1، زینب غریبی2، فاطمه رستمی3، سیروس زارعی4
1استادیار گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665. تهران. ایران
2کارشناسی نیازهای ویژه ، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665. تهران. ایران
3دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
4دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر تحلیل درک پدیدارشناختی دانشجومعلمان از عدالت آموزشی در طول دوره کارورزی خود است. در این پژوهش از روش پدیدارشناسی تجربی استفاده شده است. میدان پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه فرهنگیان ‌ کهگیلویه و بویراحمد بوده است. در انتخاب مشارکت‌کنندگان از ترکیب نمونه‌گیری هدفمند و نمونه‌گیری نظری استفاده شد. ابزار اصلی گردآوری داده‌ها در این پژوهش، اجرای مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته بوده است. یافته‌های این پژوهش، نقابی از یک واقعیت تلخ را در نظام آموزشی پس می‌زند؛ جایی که عدالت آموزشی از یک آرمان پداگوژیک در دانشگاه، به یک تراژدی روزمره در میدان عمل (مدرسه) تقلیل می‌یابد. عصاره‌ی پدیدارشناختی این پژوهش حاکی از آن است که مدرسه در بافتار مورد مطالعه، از ماهیت نهادی خود به عنوان تسهیل‌گر رشد تهی شده و به یک دستگاه بازتولید نابرابری و خشونت نمادین تغییر شکل داده است. نتایج نشان داد که بی‌عدالتی آموزشی صرفاً محدود به فقر امکانات کالبدی و توزیع ناعادلانه سخت‌افزارها نیست بلکه ویرانگرترین بعد آن، ابتذال نیروی انسانی و نقض کرامت است. استقرار افراد غیرمتخصص در گلوگاه‌های حساس یادگیری و اتکای آن‌ها به روش‌های ارعاب‌محور، تحقیر، و سخنرانی‌های متکلم‌الوحده، حق بنیادین یادگیری در محیطی امن و برابر را از دانش‌آموزان سلب کرده است. در این فضا، روابط انسانی به یک سلسله‌مراتب قدرت خشک، سرد و بی‌رحمانه تقلیل یافته که در آن، مدیر بر معاون، معاون بر معلم، و معلم بر دانش‌آموز اعمال قدرت می‌کند و در نهایت، قلدری دانش‌آموزان قوی بر ضعیف، بازتولید همان خشونت ساختاری بزرگسالان است که در سکوت و انفعال نهادی توجیه می‌شود.
کلیدواژه ها
عدالت آموزشی، پدیده‌ی زیسته، پدیدارشناختی، کارورزی، دانشجومعلمان
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی