از تردید تا تسلط: روایت هایی از دانشجومعلمان در اولین سال‌های تدریس
کد مقاله : 1148-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
ندا سلطانی *1، ثمین براتیان1، زهرا وحیدی2
1دانشگاه فرهنگیان
2استاد مدعو گروه علوم تربیتی، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی14665-889، تهران، ایران
چکیده مقاله
سال‌های نخست تدریس دوره‌ای حساس و تعیین‌کننده در شکل‌گیری هویت حرفه‌ای معلمان به‌شمار می‌رود. این تجربه برای دانشجومعلمان، که هم‌زمان درگیر فرآیند آموزش دانشگاهی و مسئولیت تدریس در مدرسه هستند، با پیچیدگی‌ها و چالش‌های ویژه‌ای همراه است. هدف این پژوهش، واکاوی روایت‌های دانشجومعلمان از نخستین سال‌های تدریس و شناسایی ابعاد معنادار تجربه‌ی آن‌ها در این مرحله بود.
پژوهش حاضر با روش کیفی و با بهره‌گیری از رویکرد روایت‌پژوهی انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه‌ی نیمه‌ساخت‌یافته بود که امکان ارائه‌ی روایت‌های شخصی را برای مشارکت‌کنندگان فراهم می‌کرد. جامعه‌ی پژوهش را دانشجومعلمان در حال تدریس تشکیل دادند و نمونه با روش هدفمند انتخاب شد؛ شش نفر از افراد واجد شرایط در مصاحبه شرکت کردند. روند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت.
روایت‌های جمع‌آوری‌شده نشان دادند که سال اول تدریس با تردید، اضطراب، تلاش برای اثربخشی و تحول در نگرش حرفه‌ای همراه است. تحلیل این روایت‌ها منجر به استخراج پنج مضمون اصلی شد: هویت و نگرش حرفه‌ای معلم، تعامل انسانی با دانش‌آموز، رشد حرفه‌ای و نوآوری در تدریس، مدیریت کلاس و پاسخ به تنوع در تجربه‌های آموزشی.
یافته‌ها نشان می‌دهد که حمایت هدفمند از دانشجومعلمان در سال‌های نخست تدریس، نقشی کلیدی در تقویت هویت حرفه‌ای و پیشگیری از فرسودگی شغلی ایفا می‌کند.
کلیدواژه ها
اولین سال های تدریس، دانشجومعلمان، روایت.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط