واکاوی فلسفی نقش میانجی‌گرانه مصنوعات آموزشی در توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان علوم اجتماعی
کد مقاله : 1140-NCSSE7-FULL
نویسندگان
حمید احمدی هدایت *
استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان،صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
رویکرد مسلط به فناوری‌های آموزشی در الگوهای توانمندسازی معلمان، دیدگاهی ابزارگرایانه و خنثی است که فناوری را صرفاً وسیله‌ای برای تسهیل انتقال دانش می‌داند. این رویکرد به‌ویژه در حوزه آموزش علوم اجتماعی با چالش‌های جدی روبروست که با مفاهیمی چون عدالت، عاملیت، هویت و ساختارهای اجتماعی سروکار دارد. پژوهش حاضر با اتکا به روش تحلیل مفهومی و استنتاجی و با بهره‌گیری از چارچوب نظری اخلاق میانجی‌گرانه پیتر پل فربیک در فلسفه فناوری به واکاوی نقش میانجی‌گرانه مصنوعات آموزشی در توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان علوم اجتماعی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان از آن دارد که مصنوعات آموزشی (اعم از محتوای دیجیتال، پلتفرم‌ها و هوش مصنوعی) کنشگرانی فعال و دارای عاملیت اخلاقی هستند که ادراک معلمان و فراگیران از پدیده‌های اجتماعی (میانجی‌گری هرمنوتیکی) و کنش‌های تعاملی آنان در کلاس درس (میانجی‌گری پراگماتیکی) را جهت‌دهی می‌کنند. بر این اساس، شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان علوم اجتماعی نیازمند بازتعریف و گذار از سواد دیجیتال کارکردی به سواد پساپدیدارشناختی و میانجی‌گرانه است؛ صلاحیتی که معلمان را قادر می‌سازد تا پیش‌فرض‌های نهفته در مصنوعات را واسازی کرده و در مقام طراحان اخلاقی تجربه یادگیری عمل نمایند. دلالت‌های این بازتعریف برای برنامه‌های درسی تربیت معلم و توسعه مدل دانش محتوای پداگوژیکی فناوری مورد بحث قرار گرفته است.
کلیدواژه ها
آموزش علوم اجتماعی، اخلاق میانجی‌گرانه، شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان، مصنوعات آموزشی، پساپدیدارشناسی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی