از جامعه واقعی تا کلاس درس: نقش دانش محتوایی ـ پداگوژیکی در تبدیل مسائل اجتماعی معاصر به دانش آموزشی
کد مقاله : 1128-NCSSE7-FULL
نویسندگان
حسین احمدی *
استادیار جامعه شناسی دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
مسائل اجتماعی معاصر پیش از ورود دانش‌آموز به کلاس درس، در تجربه روزمره، رسانه‌ها، خانواده و محیط اجتماعی حضور دارند؛ اما تجربه اجتماعی با فهم علمی آن یکسان نیست. مسئله اساسی آموزش علوم اجتماعی، تبدیل واقعیت اجتماعی به دانشی مفهومی، معتبر، قابل تدریس و قابل یادگیری است. این مقاله با رویکرد تحلیلی ـ اسنادی، ادبیات دانش محتوایی ـ پداگوژیکی (PCK) را از آثار بنیادی شولمن تا پژوهش‌های آموزش مطالعات اجتماعی بررسی و بر اساس مقایسه و ترکیب مفهومی منابع، چارچوب «تبدیل آموزشی مسئله اجتماعی» را پیشنهاد می‌کند. در این چارچوب، معلم از هشت تصمیم مرتبط شامل انتخاب و اعتبارسنجی مسئله، تبدیل آن به پرسش آموزشی، مفهوم‌پردازی و پیوند با دانش رشته‌ای، شناخت پیش‌دانسته‌ها و دشواری‌های یادگیری، انتخاب بازنمایی، طراحی فعالیت تحلیلی، ارزشیابی یادگیری و بازاندیشی عبور می‌کند. یافته اصلی آن است که PCK صرفاً مهارت انتخاب روش تدریس نیست، بلکه دانش حرفه‌ای میانجی میان واقعیت اجتماعی، دانش رشته‌ای، برنامه درسی، یادگیرنده و موقعیت آموزشی است. نوآوری مقاله در تعریف جدید PCK نیست، بلکه در سازمان‌دهی عناصر ادبیات موجود حول مسئله «تبدیل واقعیت اجتماعی به تجربه یادگیری» است. تحلیل نمونه‌هایی از مهاجرت، نابرابری آموزشی، تحول خانواده، مصرف دیجیتال، گذار جوانان به اشتغال و آب و محیط‌زیست، ظرفیت کاربردی مدل را نشان می‌دهد. نتیجه آن است که پیوند پایدار جامعه و مدرسه مستلزم مفهوم‌پردازی، اعتبارسنجی، بازنمایی، فعالیت و ارزشیابی مسئله اجتماعی و تبدیل تجربه کلاس به منبع بازسازی PCK است.
کلیدواژه ها
دانش محتوایی ـ پداگوژیکی، PCK، آموزش علوم اجتماعی، مسائل اجتماعی معاصر، تربیت معلم، دانش آموزشی، تجربه زیسته.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر