توسعه ابعاد سه‌گانه سواد رسانه‌ای دانش‌آموزان دختر با رویکرد اقدام‌پژوهی در بستر مساجد (مطالعه موردی: جوی‌آباد اصفهان)
کد مقاله : 1080-NCSSE7-FULL
نویسندگان
بهار آتش کار *
استاد یار گروه علوم اجتماعی پردیس حضرت فاطمه زهرا اصفهان
چکیده مقاله
در عصر اشباع اطلاعاتی، ارتقای سواد رسانه‌ای نوجوانان به‌ویژه دختران ضرورتی بنیادین در مصونیت‌بخشی فکری و توانمندسازی شهروندی است. پژوهش حاضر با هدف طراحی، اجرا و ارزیابی یک برنامه آموزشی مشارکتی جهت ارتقای ابعاد سه‌گانه سواد رسانه‌ای (دانش، مهارت و ارزش‌ها) بر پایه چارچوب یونسکو در بستر پایگاه فرهنگی بسیج مسجد انجام شد. روش پژوهش، کیفی از نوع اقدام‌پژوهی در پنج گام نظام‌مند بود. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۶ دانش‌آموز دختر مقطع متوسطه منطقه جوی‌آباد اصفهان بودند که به شیوه معیارمحور انتخاب شدند. مداخله آموزشی طی ۶ کارگاه هفتگی دوساعته و با استفاده از روش‌های
فعال تدریس نظیر شبیه‌سازی اتاق خبر، مناظره گروهی و تحلیل مقایسه‌ای پیام‌ها به اجرا درآمد. داده‌ها با به‌کارگیری ابزارهای چندگانه شامل مصاحبه‌های عمیق، مشاهده مشارکتی، یادداشت‌های بازتابی و فرم‌های خودارزیابی گردآوری و از طریق تحلیل محتوا و تحلیل توصیفی واکاوی شدند؛ پایایی تحلیل‌ها نیز با فرمول توافق مایلز و هیوبرمن تأیید گردید. یافته‌ها نشان داد که درک مفهومی دانش‌آموزان از مصرف‌کنندگان منفعل، هیجانی و ابزارمحور به مخاطبانی نقاد و کنشگر متحول شد. در بعد دانش تسلط بر اقتصاد سیاسی رسانه و چارچوب‌بندی خبری ارتقا یافت؛ در بعد مهارت،تفکر انتقادی، راستی‌آزمایی مستند و همدلی دیجیتال جایگزین بازنشر شتاب‌زده شایعات و پرخاشگری در کامنت‌ها گردید؛ و در بعد ارزش‌ها پایبندی به مدارا، عدالت‌خواهی و اخلاق ارتباطی درونی شد. در نهایت نتایج مؤید آن است که پیوند آموزش رسانه با محیط امن، معنوی و عاری از نمره‌محوری مسجد، الگویی کارآمد و جامعه‌محور برای پرورش تفکر انتقادی و بازیابی هویت دختران نوجوان فراهم می‌سازد.
کلیدواژه ها
سواد رسانه‌ای، اقدام‌پژوهی، دانش‌آموزان دختر، آموزش محله‌محور.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر