نقش هوش مصنوعی و واقعیت افزوده در آموزش مفاهیم جغرافیایی و تاریخی دوره ابتدایی
کد مقاله : 1071-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
محمد امین عقیقی *، علی اصغر یزدانی
دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665
چکیده مقاله
تحولات فناوری‌های نوین آموزشی، شیوه‌های ارائه، تجربه و فهم مفاهیم درسی را در دوره ابتدایی تحت تأثیر قرار داده است. در میان این فناوری‌ها، هوش مصنوعی و واقعیت افزوده ظرفیت‌هایی برای بازنمایی مفاهیم انتزاعی، ایجاد موقعیت‌های یادگیری تعاملی، تولید محتوای آموزشی و پشتیبانی از فرایند کاوش و بازاندیشی فراهم می‌کنند. این مقاله با رویکرد مروری ـ تحلیلی و با استفاده از بررسی هدفمند منابع علمی و اسناد آموزشی، نقش هوش مصنوعی و واقعیت افزوده را در آموزش مفاهیم جغرافیایی و تاریخی دوره ابتدایی بررسی می‌کند. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند در تولید و ساده‌سازی توضیحات، طراحی پرسش و فعالیت، ارائه سناریوهای متنوع، شخصی‌سازی نسبی محتوا و ایجاد فرصت برای گفت‌وگوی آموزشی مورد استفاده قرار گیرد؛ در حالی که واقعیت افزوده با قرار دادن عناصر دیجیتال در بستر محیط واقعی، امکان مشاهده و تعامل با نقشه‌ها، مدل‌های سه‌بعدی، مکان‌ها، اشیا و بازنمایی‌های تاریخی را فراهم می‌سازد. شواهد پژوهشی موجود درباره آموزش ابتدایی نیز نشان می‌دهد که استفاده آموزشی از این فناوری‌ها زمانی معنادارتر است که در چارچوب اهداف برنامه درسی و با هدایت معلم انجام شود و فناوری جایگزین فرایند تفکر و یادگیری دانش‌آموز نشود. بر این اساس، مقاله چارچوبی پیشنهادی برای تلفیق هوش مصنوعی و واقعیت افزوده در آموزش جغرافیا و تاریخ ارائه می‌کند که بر چرخه «مشاهده، پرسش، کاوش، تحلیل، بازخورد و بازاندیشی» استوار است. در این چارچوب، نقش معلم همچنان محوری است و اعتبارسنجی محتوا، تناسب سنی، حفاظت از داده‌های دانش‌آموزان و رعایت اصول اخلاقی از الزامات اصلی استفاده از فناوری محسوب می‌شود.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، واقعیت افزوده، آموزش ابتدایی، آموزش جغرافیا، آموزش تاریخ، یادگیری تعاملی، سواد هوش مصنوعی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط