واکاوی کیفی پیامدهای شبکه‌های اجتماعی بر دگرگونی معیارهای همسرگزینی و تأخیر در ازدواج مطالعه؛ موردی: جوانان روستای قاسم‌آباد
کد مقاله : 1062-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
احمد کنجوری1، محمد جواد مرادی جمال آبادی *2
1گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران.
2دانشجوی رشته گروه آموزش علوم اجتماعی ، دانشگاه فرهنگیان ، تهران ، ایران
چکیده مقاله
هدف: پژوهش حاضر، شناسایی و واکاوی تجارب و ادراکات جوانان روستای قاسم‌آباد اراک از نقش شبکه‌های اجتماعی در تغییر معیارهای انتخاب همسر و افزایش سن ازدواج است. این مطالعه از نوع کیفی است و به روش تحلیلی-توصیفی و با مصاحبه نیمه‌ساختارمند صورت گرفته است. یافته‌ها: از داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت و در قالب ۶ مضمون فراگیر، ۳۰ مضمون سازمان‌دهنده و ۲۳۴ مضمون پایه تحلیل شدند. مضامین فراگیر شامل: ۱- دگردیسی نظام ارزشی و چرخش معیارهای همسرگزینی (غلبه معیارهای ظاهری و سبک زندگی بر معیارهای اخلاقی و خانوادگی، کاهش گرایش به ازدواج‌های سنتی و فامیلی، و بازتعریف نقش‌های جنسیتی)، ۲- آرمان‌گرایی اقتصادی و کالایی‌شدن ازدواج (افزایش توقعات مالی، تجمل‌گرایی در مراسم ازدواج، چشم و هم‌چشمی آنلاین و هراس اقتصادی جوانان)، ۳- فرسایش سرمایه اجتماعی و بحران اعتماد ارتباطی (کاهش اعتماد، ترس از خیانت مجازی، رواج روابط سطحی و تضعیف نظارت اجتماعی)، ۴- تقابل ساختار سنتی خانواده با فردگرایی سایبری (افزایش استقلال در انتخاب همسر، کاهش نقش والدین و واسطه‌های سنتی، و تشدید شکاف نسلی)، ۵- موانع روان‌شناختی مجازی و کمال‌گرایی توهمی (کمال‌گرایی در انتخاب، ترس از انتخاب اشتباه، مقایسه اجتماعی و فانتزی‌سازی از عشق)، و ۶- تغییرات ساختاری در فرایند همسان‌گزینی و تأخیر ازدواج (گسترش آشنایی‌های آنلاین، کاهش ازدواج‌های درون‌روستایی و افزایش سن ازدواج) بودند. نتایج پژوهش نشان داد که شبکه‌های اجتماعی در بستر روستایی قاسم‌آباد، نقشی فراتر از ابزار ارتباطی یافته و با تغییر ارزش‌ها، انتظارات و الگوهای ارتباطی جوانان، در دگرگونی معیارهای انتخاب همسر و افزایش سن ازدواج آنان تأثیرگذار بوده‌اند.
کلیدواژه ها
شبکه‌های اجتماعی، انتخاب همسر، سن ازدواج، جوانان روستایی، تحلیل مضمون، روستای قاسم‌آباد.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط