آموزش علوم اجتماعی و توسعه فرهنگ گفت‌وگو: چارچوبی برای تقویت همزیستی فرهنگی در مدارس
کد مقاله : 1059-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
الهه قوام زاده *1، یاسمین سادات عابدی کلرود2، علی بهادری3
1دانشجوی کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان پردیس علامه طباطبایی ارومیه، ایران.
2دانشجوی کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان کرمان
3استادیار گروه الهیات دانشگاه فرهنگیان تهران.
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش آموزش علوم اجتماعی در توسعه فرهنگ گفت‌وگو و ارائه چارچوبی برای تقویت همزیستی فرهنگی در مدارس انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع مرور روایتی-تحلیلی بود که با جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داخلی و خارجی و پس از غربالگری بر اساس معیارهای ورود و خروج، 26 منبع نهایی انتخاب و با روش تحلیل محتوای کیفی سنتز شدند. یافته‌ها نشان داد که شکل‌گیری گفتمان کلاسی در آموزش علوم اجتماعی تحت تأثیر چهار سطح بافتاری است: نقش میانجی‌گر متن درسی، ساختارهای مشارکت اجتماعی، تنوع ارزش‌های زمینه‌ای و برنامه درسی پنهان. همچنین، شواهد پژوهش نشان داد که ساختارهای انضباطی و نظام‌های ارزشیابی رقابتی، عاملیت گفتمانی دانش‌آموزان- به‌ویژه اقلیت‌های قومی-فرهنگی- را تضعیف می‌کنند و به بازتولید نابرابری‌های گفتمانی می‌انجامند. چارچوب مفهومی پیشنهادی نشان داد که همزیستی فرهنگی زمانی تحقق می‌یابد که سه مؤلفه بستر آموزش علوم اجتماعی (محتوای متنوع و چندصدایی، روش‌های تدریس مشارکتی)، فرایند فرهنگ گفت‌وگو (شنیدن فعال، همدلی، تفکر انتقادی، مدیریت تعارض) و پیامد همزیستی فرهنگی (درک متقابل، کاهش پیش‌داوری، احساس تعلق و همبستگی) به صورت تعاملی و بازخوردی (و نه خطی) به هم پیوند بخورند. نوآوری چارچوب در آن است که فرهنگ گفت‌وگو را به عنوان «فرایند واسط ضروری» معرفی می‌کند که بدون آن، بستر محتوایی به پیامد همزیستی منجر نمی‌شود. همچنین، با بهره‌گیری از مبانی نظری مکمل (نظریه ریزوماتیک دلوز و گتاری برای تبیین سازمان‌دهی افقی فرایند گفت‌وگو، و نظریه اجرایی‌بودن جنسیت باتلر برای تبیین ماهیت «شدن» هویت‌ها در خلال گفت‌وگو)، چارچوب را به یک مدل تحلیلی با مبنای نظری منسجم تبدیل می‌کند.
کلیدواژه ها
علوم اجتماعی، فرهنگ گفت‌وگو، همزیستی فرهنگی، مدارس، آموزش چند فرهنگی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر