نقش آموزش علوم اجتماعی در پیشگیری و مقابله با آسیب‌های اجتماعی
کد مقاله : 1048-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
محمد مرادی *1، سعید غلامی2
1دانشجوی کارشناسی آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان.
2دانش آموخته دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان.
چکیده مقاله
آسیب‌های اجتماعی از مهم‌ترین مسائل جوامع معاصرند و پیشگیری از آن‌ها مستلزم توجه هم‌زمان به عوامل فردی، خانوادگی، فرهنگی و نهادی است. نظام آموزشی به دلیل نقشش در فرایند اجتماعی‌شدن و شکل‌دهی به نگرش‌ها و مهارت‌های اجتماعی نسل جدید، ظرفیت مهمی برای پیشگیری اولیه از آسیب‌ها دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش آموزش علوم اجتماعی در پیشگیری و مقابله با آسیب‌های اجتماعی انجام شده است. این پژوهش از نظر رویکرد کیفی و از نظر روش مروری ـ تحلیلی است و با بررسی مبانی نظری و یافته‌های پژوهش‌های مرتبط، ظرفیت‌های این آموزش را تحلیل می‌کند.یافته‌های مرور نشان می‌دهد نقش آموزش علوم اجتماعی را نمی‌توان به انتقال اطلاعات محدود کرد، بلکه این نقش عمدتاً از طریق ایجاد ظرفیت‌های شناختی، نگرشی و اجتماعی تحقق می‌یابد. بر اساس تحلیل انجام‌شده، پنج محور اساسی شناسایی شد: تقویت فهم و توانایی تحلیل مسائل اجتماعی، پرورش تفکر انتقادی و سواد اجتماعی، تقویت مسئولیت‌پذیری و مشارکت اجتماعی، توسعه گفت‌وگو و مدارا در مواجهه با تفاوت‌ها و تعارض‌ها، و تقویت ظرفیت پیشگیری در محیط مدرسه.برآیند پژوهش نشان می‌دهد آموزش علوم اجتماعی بیش از نقش مستقیم و درمانگر، نقشی زیرساختی و توانمندساز در پیشگیری دارد. اثربخشی آن بیش از افزایش حجم محتوا، به کیفیت برنامه درسی، روش‌های تدریس مسئله‌محور و گفت‌وگومحور، توانمندی معلمان و پیوند مدرسه با خانواده و نهادهای اجتماعی وابسته است. بازاندیشی در شیوه آموزش علوم اجتماعی و پیوند آن با مسائل واقعی زندگی می‌تواند ظرفیت پیشگیرانه نظام آموزشی را تقویت کند.
کلیدواژه ها
آموزش علوم اجتماعی، آسیب‌های اجتماعی، پیشگیری اجتماعی، تفکر انتقادی، مشارکت اجتماعی، آموزش شهروندی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر