طراحی الگوی توسعه هویت حرفه‌ای معلمان بر پایه دانش آموزش محتوا (PCK) و تجارب زیسته: یک مطالعه داده‌بنیاد
کد مقاله : 1046-NCSSE7-FULL (R1)
نویسندگان
عباس قنبری *
دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، طراحی الگویی برای تبیین فرایند توسعه هویت حرفه‌ای معلمان علوم اجتماعی بر پایه دانش آموزش محتوا و تجارب زیسته آنان بود. پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد (نسخه سیستماتیک) انجام شد. مشارکت‌کنندگان، بیست‌ودو معلم باتجربه علوم اجتماعی، تاریخ، جغرافیا و مطالعات اجتماعی از مدارس دولتی گچساران با میانگین سابقه هجده سال بودند که به‌روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد و اعتبار یافته‌ها با معیارهای لینکلن و گوبا بررسی شد. تحلیل به ۱۴۸ کد باز، ۲۴ مفهوم و شش مقوله اصلی انجامید که در قالب مدل پارادایمی شامل شرایط علّی، پدیده محوری، راهبرد محوری، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر و پیامدها سازمان یافت. مقوله هسته، «هویت‌سازی از طریق بازاندیشی در دانش آموزش محتوا در بستر مسائل اجتماعی» بود. بر پایه روایت‌های مشارکت‌کنندگان، مواجهه با پرسش‌ها و تعارض‌های ارزشی در کلاس، معلم را به بازاندیشی زیسته‌محور و بازتعریف شیوه‌های بازنمایی مفاهیم اجتماعی می‌کشاند و این فرایند، با اثرپذیری از فرهنگ مدرسه و موانع نهادی، به شکل‌گیری هویت حرفه‌ای بالنده می‌انجامد. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های توسعه حرفه‌ای معلمان علوم اجتماعی بر تحلیل موقعیت‌های مناقشه‌برانگیز و بازاندیشی جمعی در مدرسه استوار شود.
کلیدواژه ها
هویت حرفه‌ای معلم، دانش آموزش محتوا، تجربه زیسته، بازاندیشی، آموزش علوم اجتماعی، نظریه داده‌بنیاد.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر